Smaken van Gevouwen Herinnering
verhalen van Chinese senioren in Nederland.
Ik heb de schrijfworkshop Ontvouw Familieherinneringen gevolgd onder begeleiding van schrijver en spoken word artiest Lin An Pho. Ik merkte hoe krachtig woorden kunnen zijn, ze wekken herinneringen tot leven, brengen soms een glimlach, soms tranen en verbinden mensen door gedeelde ervaringen.
De workshop was een onderdeel van het project Smaken van Gevouwen Herinnering – Verhalen van Chinese senioren in Nederland. In dit project delen Chinese ouderen hun eerste stappen in Nederland, hun uitdagingen en herinneringen die hen hebben gevormd. Ze delen hun verhalen en laten zien hoe migratie levens kan beïnvloeden en ook hoe herinneringen helen, verbinden en kracht geven.
De verhalen werden verteld in de vorm van een theatervoorstelling en ik mocht daar getuige van zijn. Voor mij persoonlijk is het een en al herkenning en erkenning voor de Chinese ouderen, die zich aan het begin van de 20e eeuw in Nederland hebben gevestigd. Honderdduizenden Chinezen zijn hen hierna gevolgd. Na een eeuw van stereotiepe beeldvorming nemen de Chinese senioren nu de regie op hun eigen verhalen.
Het is bijzonder dat deze onzichtbare generatie Chinese ouderen hun persoonlijke verhalen delen met het publiek, want in de Chinese cultuur is spreken zilver, zwijgen goud. In veel situaties is het beter om niets te zeggen dan om te spreken.
De voorstelling is een initiatief van Stichting Tien Yan Nederland en wordt ondersteund door gemeente Amsterdam, 750 jaar Amsterdam, Lang Leve de Kunst, Cordaan en de OBA. Stichting Tien Yan Nederland zet zich in voor Chinese ouderen. Migranten, nakomelingen van migranten, kwetsbare mensen en ouderen kunnen bij de stichting hun talenten ontwikkelen om te gebruiken in de maatschappij en elkaar te helpen.
Fotograaf Mathilde Nai maakte een prachtige fotoserie van de Chinese ouderen uit de voorstelling.
Wie de foto’s bekijkt wordt verrast en ontroerd door hun verhalen.
(Foto-expositie tot en met november 2025, OBA Oosterdok, 3e etage).
Zij staat haar mannetje
Ik wil het even hebben over diversiteit in ons taalgebruik. En dan heb ik het niet eens over allerlei diversiteit, maar gewoon over vrouwen en mannen.
Zoals jullie weten bestaat de helft van de wereldbevolking uit vrouwen, en in het sociale domein is misschien wel 75% vrouw, inclusief managers en directeuren. Toch hoor ik de hele tijd mensen praten over bijvoorbeeld: “Er kwam vijftig man opdagen” of “We waren met veertig man sterk”, terwijl er toch heel veel vrouwen aanwezig waren. Waarom zeggen we niet gewoon: “Er waren vijftig mensen aanwezig”, vijftig deelnemers of bezoekers? Een brief beginnen we met ‘Geachte heer, mevrouw’, waarbij de heer altijd als eerste wordt genoemd, terwijl de kans groot is dat degene die de brief leest een vrouw is. Bij een sterke vrouw zeggen we: “Zij staat haar mannetje”, of “Zij heeft de broek aan” of “Zij heeft haar op de tanden”. Sterkte of kracht wordt hierbij automatisch geassocieerd met mannelijk. We kunnen ook gewoon zeggen: “Het is een sterke vrouw” of een sterk persoon. Als het over werktijd gaat, spreken we over mankracht of manuren in plaats van menskracht of mensuren of wat dacht je van uitzendbureau ‘Manpower’. En bij beroepen: bewindsman, ombudsman. Zelf ben ik sociaal raadsvrouw, maar mijn officiële functienaam is nog steeds sociaal raadsman.
Ik verwijt dit niet perse de mannen, want de vrouwen doen het net zo hard. Sterker nog, soms zijn mannen zich er meer bewust van. De herkomst is vaak te verklaren uit beroepen waarin van oorsprong alleen mannen voorkwamen, zoals het leger of de scheepvaart, bijvoorbeeld ‘met man en macht’ of ‘overmand worden’. Maar het is 2025 en dit taalgebruik wordt nu toegepast in hedendaagse beroepen als sociaal werk of in de politiek of ons alledaagse leven, zoals “Hé jongens” of ‘allemans vriend’,
Let er maar eens op, het zal je verbazen hoe vaak je deze termen (en andere) tegenkomt.
Jarig zijn
Jarig zijn. Hoe doet iedereen dat toch? Deze herfst is het weer zover, ik word weer een jaartje ouder. 34. Geen bijzondere mijlpaal, maar gewoon weer een stapje verder op de tijdlijn van het leven. En toch twijfel ik elk jaar opnieuw of ik het wel wil vieren. Iets organiseren rondom mijzelf voelt altijd zo ongemakkelijk. De aandacht, de cadeautjes, het zingen van “lang zal ze leven” – het is niet helemaal mijn ding. Ik vier liever het leven van anderen. Een ander in het zonnetje zetten, voelt voor mij veel natuurlijker.
Maar hier in de Spaarndammerbuurt wordt wél een groots verjaarsfeest gepland, want een van de bewoners wordt binnenkort 80 jaar! En dan moet ik toch toegeven: als ik zie hoe deze buurtgenoot zijn verjaardag omarmt, voel ik bewondering. Hij viert niet alleen zijn leeftijd (want wat een mijlpaal!) maar ook het samenzijn met zijn vrienden in de buurt en het geluk van nog steeds midden in het leven te staan. Deze winter worden daarom allerlei mensen uit de buurt uitgenodigd en het beloofd een groots feest te worden.
En tijdens mijn bewondering vraag ik mezelf af: misschien kan ik daar wel iets van leren, van het omarmen van mijn verjaardag. Dat jarig zijn niet draait om jezelf, maar om dankbaar te zijn voor alles wat er is en dat te delen met anderen. Dus wie weet… dit jaar misschien toch een klein feestje. Niet groots, maar een moment met dierbaren om me heen. Want ouder worden, hoe ongemakkelijk het soms ook voelt, is eigenlijk iets heel moois om te vieren. Dus wie weet…
Een vleugje Italië in de Staatliedenbuurt
De herfst is nu écht begonnen. Regen valt met bakken uit de hemel en mutsen en handschoenen komen weer uit de mottenballen. Een mooi moment om even terug te blikken op een dag vol zon, warmte en vrolijkheid. Op 4 september vierden we namelijk ons vrijwilligersfeest in de tuin achter Huis van de Wijk Koperen Knoop. En wat voor feest was het!
Het leek alsof we waren neergestreken in een klein Italiaans dorp.
De vrijwilligers van de Groenflirafauna groep hadden de tuin vooraf nog even grondig opgefrist – zo lief! – alles straalde. Overal hingen waslijnen met schoongewassen kledingstukken, gespannen tussen bomen en balkonnetjes van de seniorenflat. Alle kleding was zo vriendelijk gesponsord door de kringloopwinkel van Kerk en Buurt. Nogmaals onze hartelijke dank daarvoor!
De tafels waren feestelijk gedekt met rood-witte kleedjes en de medewerkers van Buurtwerk Westerpark wachtten de vrijwilligers op in hun mooiste kleren compleet met rode schortjes. De sfeer zat er meteen goed in.
Er was livemuziek verzorgd door het Frankfurter Polka Trio. Hun melancholische, lyrische en tegelijk aanstekelijke muziek – geïnspireerd op klezmer en filmmuziek – paste wonderbaarlijk goed bij het Italiaanse decor. Binnen de kortste keren werd er gedanst en gezwierd. Het leek alsof we allemaal even op vakantie waren.
Zelfs het verkeer droeg z’n steentje bij aan de chaos van de dag. Door een verkeersinfarct op de ring stond alles rondom de Koperen Knoop muurvast: auto’s toeterden, trams en taxi’s kwamen niet vooruit. Ook Isam, onze lieve cateraar van buurtrestaurant Hembrug & Zaandammer in de Horizon, stond al meer dan een uur vast in het verkeer. Terwijl de magen begonnen te knorren, sprong Marienna als een volleerde Italiaanse scooterbezorgster op de bakfiets om de gerechten zelf op te halen. Dankzij haar actie konden we daarna snel genieten van een overheerlijke Italiaanse maaltijd.
Als kers op de taart verscheen Len, verkleed als Italiaanse ijscoman, om samen met Roos iedereen te trakteren op een bolletje ijs.
È stata una bellissima giornata… Het was een prachtige dag…
☀️🍦
Dementievriendelijke Huizen van de Wijk
In Nederland krijgt 1 op de 5 mensen dementie. Daarom zijn dementievriendelijke ontmoetingsplekken belangrijk. Een fijne plek, waar mensen met elkaar in contact komen en samen leuke en zinvolle activiteiten kunnen doen. Een veilige en vertrouwde omgeving, waar iedereen zich welkom voelt en zichzelf kan zijn, ook mensen met geheugenproblemen of beginnende dementie. Ook voor hen is het belangrijk, dat ze zo lang mogelijk onderdeel blijven van de samenleving en blijven meedoen. Dat vraagt aandacht en soms ook aanpassingen van de locatie. Bijvoorbeeld aanpassingen van de fysieke ruimte en de keuze van activiteiten. En medewerkers en vrijwilligers, die de training Goed omgaan met dementie volgen.
Huis van de Wijk Horizon
Samen met Stichting Alzheimer maken we Huis van de Wijk Horizon (en andere Huizen van de Wijk) dementievriendelijk. Er zullen fysieke aanpassingen komen en beheermedewerkers en vrijwilligers gaan de training Goed omgaan met dementie volgen. Op dit moment zijn we nog druk bezig met die fysieke aanpassingen, bijvoorbeeld duidelijke bewegwijzering, rustige uitstraling, herkenbaarheid, goede akoestiek, en de trainingen staan gepland. Als dit allemaal gedaan is, mogen we de Horizon een dementievriendelijke ontmoetingsplek noemen.
Nog even wat feitjes
In Nederland wonen de meeste mensen met dementie thuis: 72% thuis, 28% in verpleeghuis.
Het aantal mensen met dementie stijgt: van 310.000 in 2025 naar 520.000 in 2040.
Er zijn meer vrouwen met dementie dan mannen: 6 op de 10 mensen met dementie is vrouw, dit komt vooral doordat vrouwen gemiddeld ouder worden dan mannen.
Ook jonge mensen kunnen dementie krijgen: ongeveer 15.000 mensen onder de 65 jaar hebben dementie.
Het gewenste aantal dementievriendelijke ontmoetingsplekken in 2030 is: 700 à 1.000.
Dit willen mogelijke bezoekers van ontmoetingsplekken daar graag vinden, hun top 5
Zinvolle activiteiten.
Anderen ontmoeten.
Voorlichting over leven met dementie.
Hulp bij omgaan met dementie voor mantelzorgers.
Ervaringen uitwisselen.
Óp naar dementievriendelijke Huizen van de Wijk, óp naar een dementievriendelijke Horizon!
Geduld
Ik heb nu vier weken mijn pup bij mij. Het is alsof ik een kleintje in huis heb genomen, dat net zo druk en nieuwsgierig is als een kind. Wat een werk en wat een gezelligheid tegelijk. Elke dag word ik uitgedaagd en gespiegeld in alles wat ik doe: hoe ik loop, hoe ik plan, hoe ik humeurig word als iets niet lukt. En elke dag leert ze me iets nieuws over geduld.
Net als in mijn werk. Ik ben nu een jaar in dienst, en ik kan zeggen dat het pas voelt alsof het normaal is, alsof ik mijn weg begin te vinden. Het vertrouwen groeit stap voor stap. Ik moet volhouden, ook als het tegenzit. En ik merk: als ik kalm blijf, win ik vertrouwen terug. Alles draait om rust bewaren en volhouden.
Ik houd me vast aan de gedachte dat alles vanzelf went, ook met een pup. De momenten waarop ik denk: help, wanneer gaat dit stoppen? Zoals het wel eens bij mijn enkels bijten gebeurt, die momenten zijn er en ja, ze zijn chaotisch. Maar ik weet ook dat ik later terugkijk en denk: wat was dit leuk. Dieren leven in het moment, hier en nu, en dat enthousiasme is aanstekelijk.
Dus ja, geduld is niet alleen een trucje, maar een manier van leven. De simpele, stille momenten later, dat is wat telt. En als ze eindelijk rustig ligt, terwijl ik werk, dan voel ik: dit is het waard!
Hoera, herfst!
Naast de regenbuien best een mooie tijd altijd. Pompoenen knallen de schappen uit, appels zijn rijp voor de oogst en er zit een lekker knispertje in de lucht ’s ochtends, waardoor je meteen goed wakker bent als je je neus buiten de deur steekt.
Minder vrolijk word ik van de korter wordende dagen, opstaan in het donker en thuiskomen in het donker… Fietspaden die glad zijn van de gevallen blaadjes, zeker in combinatie met regenbuien. Verblindende koplampen op fietsen en auto’s. Hoe lang gaat het lukken om de overstap naar het OV uit te stellen?
Bij De Nieuwe Reiger (DNR) luidt de herfst ook een voorlopig afscheid in van ons prachtige, karakteristieke maar ook wat bouwvallige gebouw. Heel 2026 zal daar grootschalig en grondig gerenoveerd worden. Na het Buurtfeest met Burendag lopen de activiteiten door, tot eind oktober nog in DNR en daarna op verschillende locaties in de buurt. Als het zover is, zal alle informatie duidelijk op de website staan.
Best raar om in een seizoen waarin, in de ideale situatie, de voorraadkast gevuld, dekbedden opgeklopt en de kachel weer eens aangestoken wordt, om dan bezig te zijn met opruimen, weggooien, inpakken en afscheid nemen van het vertrouwde. In plaats van knus cocoonen ter voorbereiding op de winter, moeten wij juist huis en haard verlaten en ergens anders onderdak vinden. Wat erg helpt, is het warme welkom dat verschillende buren ons aanbieden om de periode te overbruggen waarin we onze vertrouwde buurtruimte tijdelijk moeten missen. Wat maar weer eens onderstreept hoe belangrijk goede buren zijn.
Een goede buur moet je niet alleen hebben, die moet je ook zelf zijn. Voor mij is een goede buur iemand die alvast even aanklopt met dat pakje dat bezorgd werd, omdat ie zelf straks een paar dagen niet thuis is. Die het geen probleem vindt om een reservesleutel in bewaring te houden. Die extra stoelen meebrengt naar dat drukke feestje… Voor wie ben jij die goede buur?
Duurzame toekomst
De herfst kondigt zich aan en de dagen worden korter. Begin september begon voor Combiwel fantastisch, al zeg ik het zelf. Ik zit in de Horizon en zie letterlijk en figuurlijk een zonnetje opkomen aan de horizon. Er is namelijk geweldig nieuws voor iedereen in zorg en welzijn! 🌿
Ons pensioenfonds PFZW zet een grote stap richting een duurzame toekomst. Een veel kleiner deel van ons pensioengeld gaat nog naar vervuilende bedrijven. In plaats daarvan kiest het fonds bewust voor ondernemingen die actief bijdragen aan natuur, mens en klimaat. Dat betekent: afscheid van duizenden bedrijven die niet passen in een toekomstbestendige wereld!
Een uitzicht naar een toekomst waarin zorg, duurzaamheid en rechtvaardigheid samenkomen. Precies de toekomst waar Combiwel Buurtwerk voor staat: een 100% sociale en energierijke buurt. ✨
Heb ik je geprikkeld? Dan is hier een oproep: word vandaag nog lid van Milieudefensie!
https://milieudefensie.nl/actie/lidworden
“We kunnen niet wachten tot de grote vervuilers eindelijk in actie komen. De klimaatcrisis loopt nu al uit de hand. Sluit je aan! Vervuilers zijn sterk, met z’n allen zijn wij sterker.”
Soms duurt het even…
December 2024 werd een 68-jarige dame aangemeld voor Welzijn op Recept. In de verwijsbrief van Zorgdomein stond, dat mevrouw Parkinson en beginnende Alzheimer heeft. Mevrouw zou graag iets creatiefs willen doen en graag een maatje om mee naar buiten te gaan.
Op zich geen al te moeilijk verzoek, maar wat had ik me daarin vergist dit keer!
Met de kerstvakantie voor de deur wilde ik in ieder geval het maatje nog aanvragen en ik weet dat de vrijwilligers niet voor het oprapen zijn. Om tijd te winnen, heb ik de intake met mevrouw telefonisch gedaan. Ik kreeg een hele vrolijke dame aan de lijn, die ondanks de Alzheimer niet een keer in herhaling viel en precies kon vertellen wat voor maatje zij graag zou willen. Zij had wel een hele belangrijke boodschap: “Ik wil absoluut niet als patiënt of zielig gezien worden!!” Dat was dus duidelijk. We hebben afgesproken dat ik het maatje ging aanvragen en dat ik in januari voor het creatieve gedeelte bij haar op huisbezoek zou komen.
Toen ik in januari bij mevrouw thuiskwam, zag ik dat zij een aantal schilderijen aan de muur had hangen. Wat bleek? Toen mevrouw de diagnose Parkinson kreeg, is zij uit boosheid en frustratie gaan schilderen. Hiermee kon zij al haar gevoelens en emoties kwijt. Het schilderen bevalt haar zo goed, dat ze zelfs een kamer in haar huis heeft omgetoverd tot atelier. Maar… schilderen alleen is leuk, maar met zijn tweeën of in een groep nog veel leuker. Dus ik heb mevrouw aangemeld bij de kunstcoach van Welzijn op Recept en bij het ambulante kunstteam van Cordaan. Waarom ook bij het kunstteam? Door de Parkinson is mevrouw beperkt in haar mobiliteit en het kunstteam heeft kunstenaars die aan huis komen. De ideale oplossing, dacht ik, niet wetende hoeveel moeite het ging kosten om dat voor elkaar te krijgen…
Het had nogal wat voeten in aarde om een ambulant kunstenaar bij mevrouw thuis te krijgen. De belangrijkste voorwaarde is namelijk, dat ook een andere dienst van Cordaan wordt afgenomen, bijvoorbeeld huishoudelijke hulp. Dat heeft te maken met de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning), heel ingewikkeld allemaal. Omdat mevrouw op de wachtlijst staat voor huishoudelijke hulp, dacht ik dat het geen probleem zou zijn. Verkeerd gedacht dus.
Na eindeloos heen en weer bellen en mailen door mijzelf, de kunstmakelaar en mevrouw zelf, is het uiteindelijk maanden later toch gelukt. Hieperdepiep hoera! Mevrouw krijgt nu om de week een kunstenares aan huis en is hier zo blij en gelukkig mee. Ze zegt, dat ze samen heel veel lol hebben en dat ze al veel geleerd heeft.
En er zijn nog veel meer mooie dingen uit voortgekomen. De kunstenares is benaderd door de Universiteit van Leiden om mee te doen aan een onderzoek voor Welzijn op Recept en Kunst op Recept. Doel is om vast te stellen wat dit kan betekenen voor het welzijn van mensen, die om wat voor reden dan ook beperkt zijn in hun welzijn.
Mevrouw zelf is geïnterviewd door de Unie van Vrijwilligers. In dit tweeënhalf uur durende gesprek vertelde zij wat het betekent om een vrijwilliger te hebben. Helaas komt mevrouw op dit moment niet meer buiten, maar ze zegt: “Zonder dit zou ik wegzakken en zou het snel slechter met mij gaan.”
Ze appte mij een prachtig compliment en wil graag dat ik dit deel: “Jij bent absoluut de persoon die alle positieve ontwikkelingen voor mij in gang heeft gezet. Je bent op het juiste moment gekomen en ik ben je heel dankbaar!! Je bent duidelijk, alert, eerlijk, doortastend, weet veel, komt al jouw afspraken na en informeert ook regelmatig hoe het ervoor staat. Ik hoop dat jouw baas dit ook leest, want jij bent geweldig.” Een mooier compliment kon ik niet krijgen en ik moest er gewoon van blozen.
En… er wordt ook nog een portfolio gemaakt van de kunstwerken van mevrouw.
Wie weet kan zij ooit exposeren!
Een dag in de Koperen Knoop
Donderdag is altijd een drukke dag.
’s Morgens de Financiële Salon. Als ik binnenkom, zijn de wachtkamer en spreekkamer meestal al vol.
Tussen 12:00 en 14:00 uur wordt er soep gekookt door een buurtbewoonster. Deze soep is meestal vegetarisch, kost € 2,- en is zeer populair bij bezoekers en collega’s van Buurtwerk en Buurtteam.
Aan de grote tafel zit iemand van het Taal Informatie Punt (TIP). Er zijn altijd wel Amsterdammers, die interesse hebben in Nederlandse taalles. TIP geeft informatie over verschillende taallessen op allerlei niveaus, je kunt je direct aanmelden. Bezoekers van de inloopspreekuren kunnen meteen aanschuiven bij TIP.
De middag is al even hectisch als de ochtend. Bij de Administratiesalon kunnen bezoekers leren om zelf hun administratie bij te houden, ze leren bijvoorbeeld om zelf in te loggen bij instanties. Voor de vrijwilligers en stagiaires, die meehelpen bij deze salon, is het vaak een beetje balanceren, want voor veel Amsterdammers zijn de regels vaak best verwarrend, beetje krom ook. Twee voorbeelden van krommigheid:
- iemand wil energietoeslag aanvragen en kan dat niet zelf. De website is overbelast, er wordt aangeraden het ’s morgens vroeg of ‘s avonds te proberen. Tsja, dan zijn wij er niet, dus moet de bezoeker leren om het toch zelf te doen;
- Amsterdammers hebben het nieuws gehoord over ’huurbevriezing’ en komen bij ons om dit aan te vragen. Maar dat kan helemaal niet, want dit is iets dat de regering moet beslissen en die heeft dat nog niet gedaan. Intussen krijgen bewoners een brief van de verhuurder over huurverhoging. De verhuurder moet deze brief op tijd versturen, anders is het niet meer geldig. Pfff, verwarring alom!!!
Daarna zijn de ‘digilessen’ van onze stagiair. Cursisten komen met hun smartphone of laptop, waar ze vaak niet goed mee kunnen omgaan. Er staan dan bijvoorbeeld 650 berichten in iemands inbox, waarvan 440 ongelezen. We hebben de cursisten geleerd om reclame niet alleen weg te gooien, maar ook om zich af te melden van reclamemeldingen. Pfffoehhh, dat lucht op!!!
Buurtwerk Westerpark vertelt... 