Ontmoeting
Van droom naar werkelijkheid…
Diversiteit & Inclusie, een belangrijk thema in Amsterdam. Ik moet en wil daar iets mee en beet mij hier de afgelopen maanden in vast, samen met een geweldig kundige collega.
Combiwel heeft een droom: een 100% sociale en energierijke buurt. Mooi en zeker vooruitstrevend te noemen, de praktijk echter is weerbarstig. We zien vaak dezelfde mensen die actief zijn, zowel bij de initiatiefnemers als bij de deelnemers. Wie betrek je eigenlijk als buurtwerker in deze diverse stad? Om de gemêleerde doelgroep te kunnen bedienen, moet je een inclusieve organisatie zijn.
Na gesprekken, lezingen, workshops en trainingen kwamen mijn collega en ik tot de conclusie, dat inclusief werken alleen tot zijn recht komt als het is ingebed in de visie en missie van een organisatie. Hoe staat het met het beleid voor Diversiteit & Inclusie bij Combiwel? Dit lijkt ergens op de tekentafel te zijn blijven liggen, dus hier valt nog veel winst te behalen.
Het is belangrijk dat Combiwel onderzoekt hoe het staat met de inbedding van een diversiteit-sensitieve werkcultuur en de praktijk. Tegen welke obstakels lopen we aan? Hoe werf je zo inclusief mogelijk? Dit alles vereist onderzoek. Organisaties zoals de Sociaal-Economische Raad (SER) bieden onderzoek op maat. Dat moet je als organisatie dan wel willen oppakken. Wil Combiwel dat? De wens om te veranderen is er, is er ook sprake van een Combiwelbreed langetermijnperspectief?
Verder is het noodzaak om op zoek te gaan naar de belangrijkste voorwaarde voor inclusie in ons werk als buurtwerker: hoe zien bewoners ons? Bewoners zijn mondig, hebben regelmatig weinig vertrouwen in overheden en welzijnsorganisaties. Hoe de bewoner ons ziet, moet onderdeel worden van het werkproces. Inclusie kan alleen maar tot stand komen als de bewoner waar we voor werken een stem en medebeslissingsmacht krijgt. Om deze weg te bewandelen is De Nieuwe Route een uitgelezen kans, een samensturingsproces met alle betrokkenen. Hierbij moet het duidelijk zijn wie meedoet en wie niet. Inclusie betekent niet, dat iedereen altijd aan alles moet meedoen, dat is niet haalbaar. Iedereen is welkom, niet alles is gepermitteerd. Inclusie gaat over gezamenlijk macht hebben. Pas dan kunnen veranderingen duurzaam zijn en wordt een wens geen lege huls. Geen droom die oplost in dunne damp, maar een droom die werkelijkheid wordt.
Eigenaarschap, hoe zorg je daar voor..?
Het hing al even in de lucht. Tijd voor vernieuwing van de Koperen Knoop. Want hoe staat het eigenlijk met het uiterlijk van het gebouw en hoe het gebruikt wordt en functioneert als Huis van de Buurt?
Aanpak van het uiterlijk, verbouwen, je zou denken dat dit gebeurt door aannemers en architecten, maar wij trekken het verder. Hoe? Door de buurt in een vroeg stadium te betrekken, dus al bij de plannenmakerij. Het gaat hierbij niet alleen om de bewoners, ook om de gebruikers van het buurthuis en eigenlijk om zoveel mogelijk betrokkenen.
Voor onze organisatie is zo’n vernieuwing een uitgelezen kans om betrokkenheid te stimuleren. Het gevoel van eigenaarschap komt niet vanzelf, daar is motivatie voor nodig. Ook moet het besef worden uitgedragen, dat de stem van de bewoner eigenlijk de meest belangrijke is. Daarom moeten we voor het belang van de Amsterdammer, wat ook ons belang is, hen bevragen.
Wat hebben zij nodig om zich meer betrokken te voelen binnen de muren van dit Huis van de Buurt? Wat zijn de behoeften en hoe kunnen wij daar in ons werk op inspelen? Dit gaan we met elkaar bespreken om vervolgens kaders te hebben, waarbinnen we de vernieuwing kunnen inrichten. Voor een duurzame verandering, waar de buurt voordeel uit haalt. Persoonlijk ben ik erg benieuwd hoe de bewoners het zullen vinden om vanaf het begin mee te denken. Een uitdagend, ingewikkeld proces. Met de juiste ondersteuning en begeleiding weet ik zeker dat het een succes wordt.
Onze kick-off is op 1 december. De mensen zijn uitgenodigd en krijgen een berichtje ter herinnering. Vanaf daar gaan we proberen gezamenlijk, als een geheel, de vernieuwing van de Koperen Knoop tot een duurzaam succes te maken. Ik ben zo benieuwd naar de input die bewoners zullen geven om van ons aller Huis van de Buurt een (kleine) pilaar te maken binnen de Staatsliedenbuurt! 😊
Hier doen we het voor..!
Dit jaar deden de welzijnscoaches weer hard hun best om zoveel mogelijk ‘kwetsbare Amsterdammers’ een leuke, leerzame, lekkere en soms spannende activiteit aan te bieden. Denk bijvoorbeeld aan creatieve, digitale en kook-/eetactiviteiten. Ernaartoe gaan is soms spannend, omdat je in een nieuwe groep en omgeving komt. Ook maatjes waren dit jaar erg in trek. Voor sommige mensen heel spannend, want is er wel een maatje voor mij, klikt het wel?
Soms lukt het niet. Heel frustrerend als er veel tijd en energie in gestoken wordt en het lukt dan niet om iemand aan een leuke activiteit of maatje te koppelen of de cliënt haakt om wat voor reden dan ook af. Gelukkig lukt het meestal wel en kregen we mooie reacties van Amsterdammers, die dit jaar werden aangemeld bij Welzijn op Recept:
“Wat jammer dat het traject al is afgelopen, dit was voor mij het steuntje in de rug. Mag ik nogmaals een verwijzing aan de huisarts vragen?”
“Zonder verwachting ben ik eropaf gegaan, prettige, hoopgevende kennismaking en dankzij goede hulp nu kans op vrijwilligerswerk. Dank je wel.”
“Dank je wel voor de activiteiten die je me hebt aangereikt. De passieve negatieve levenshouding kan ik daarmee negeren. In verbinding staan en sporten is belangrijk voor het herstel en spirituele groet.”
“Ik heb Welzijn op Recept als zeer positief ervaren, ben blij met de inzet van de jonge vrijwilligers. Bedankt voor alles.”
“Jammer dat de vrijwilliger niet in het weekend wil komen, want de klik is er wel. Je hebt in ieder geval je best gedaan!”
Welzijn op Recept is er ook om de huisartsen te ontlasten en hun reacties zijn meestal kort en bondig:
“Bedankt voor je inzet, top!”
“Wat goed dat je patiënt in beweging hebt gekregen, bedankt voor je tijd!’
Hopelijk kunnen we in 2023 weer veel Amsterdammers en huisartsen blij maken, want …
daar doen we het voor!
Decemberdagen…
Het loopt alweer hard naar het einde van het jaar. De dagen zijn korter, het is langer donker en koud. De kachels staan aan, zij het bij velen op een lager pitje. We bereiden ons voor op de feestdagen. Warmte, liefde, fonkelende lichtjes en je naasten om je heen. Zo beleven velen de drukke decemberdagen.
Toch zijn er ook veel mensen, oud en jong, die juist deze dagen het gemis aan (dierbare) mensen en warmte om zich heen als extra zwaar ervaren. Nu zijn er in de Koperen Knoop een paar activiteiten, waarbij je het hele jaar door kunt aansluiten en nieuwe mensen of oude bekenden ontmoet. Waar je lief en leed mag delen als je daar behoefte aan hebt.
Een van die activiteiten is het burenuurtje met soep. In de tuinkamer kun je iedere donderdag van twaalf tot twee uur komen lunchen. Voor 70 cent krijg je een kom versbereide, rijkgevulde soep met stokbrood. Dit burenuurtje met soep wordt gerund door twee fantastische vrijwilligers en is uitgegroeid tot een vrolijk gezelschap met zo nu en dan nieuwe buurtbewoners die aanschuiven.
Iedere keer staat er een andere, verrassende soep op het menu. Als het seizoen het toelaat, brengt een lieve vrijwilliger, die enthousiast meedraait in de buurttuin, verse onbespoten producten. Denk aan wortels, uien, kruiden, courgettes, venkel, aardappelen, knolselderij, bonen, pompoen en tomaten. En wat te denken van die buurtbewoner die enorm geniet van de gezelligheid eromheen en steevast overheerlijke kruidenboter voor het stokbrood meeneemt.
Om deze decembertijd warmte en luister mee te geven, gaan we de boel versieren en klinkt er een muziekje op de achtergrond. Dus kom gezellig kletsen of een spelletje doen. Naast koffie en thee staat er in december ook lekkere warme chocolademelk en koekjes op tafel.
En voor wie het leuk vindt om iets lekkers te bakken in de nieuwe keuken: laat het ons weten, dan halen we samen de boodschappen.
Alvast fijne feestdagen!
Verbinding werkt als een ketting…
Alles is met elkaar verbonden, dat geloof ik echt. Soms is alleen de connectie nog niet gelegd en zijn er verschillende onderdelen nodig om de ketting van verbinding te laten werken.
Het buurthuis is een plek, waar het begin van zo’n verbinding kan ontstaan. Onze rol als Buurtwerk is de omstandigheden om die verbinding aan te gaan zo gunstig en soepel mogelijk te laten zijn. En natuurlijk niet zomaar verbindingen leggen, maar juist op basis van de behoeften en talenten van bewoners. Niet alleen duik je diep in de leefwereld van mensen, je gaat ook samen op zoek naar zingeving. Wat begint met een hulpvraag over iets praktisch, groeit soms uit tot een dieper gesprek.
Zo kwam een bewoner uitleg vragen over een app en gaandeweg de uitleg kwamen we in gesprek over wat we allebei leuk vinden om te doen. Voor mij als buurtwerker is dat een mooie opening om samen te verkennen wat nou eigenlijk zin geeft aan de dagen, aan het leven. Een aanknopingspunt voor verbinding! Los van haar praktische hulpvraag, wilde mevrouw graag iets buitenshuis doen. “Ik heb ‘groene vingers’, dus lekker aan de slag in een tuin zou fijn zijn, maar die heb ik niet.” Samen zochten we contact met Soeptuin Bredius. Er is een afspraak gemaakt en inmiddels is mevrouw daar vrijwilliger en erg tevreden! Zo blij zelfs, dat ze nu regelmatig verse ingrediënten uit de soeptuin naar de Koperen Knoop brengt voor de wekelijkse soepmiddag. Daar weten de keukenprinsessen van het Burenuurtje wel raad mee. En zo stonden laatst dampende kommen met heerlijke, romige venkelsoep op tafel, gemaakt van seizoensgroente uit de soeptuin.
Met dit voorbeeld wil ik graag laten zien hoe je vanuit het buurthuis samen kan bouwen aan een community door kleine bouwstenen te verbinden met elkaar. De coördinator van de soeptuin wil binnenkort afspreken, hij ziet blijkbaar ook kansen, ben benieuwd, fijn samen verder bouwen!
Huisregels…
In ieder Huis van de Buurt kom je ze wel tegen. Meestal een geplastificeerd A4tje bij de ingang en nog eentje ergens aan de muur. Huisregels, ze zijn er om met elkaar te blijven werken aan een goede sfeer en een veilige omgeving. Tegelijkertijd roepen ze juist ook weerstand op. Het is vaak een opsomming van wat er allemaal niet is toegestaan en dat komt allerminst vriendelijk over.
Ooit leerde ik bij een NLP-training, dat het centrale zenuwstelsel geen ontkenning kan vasthouden. Het woordje ‘niet’ bestaat alleen in taal en niet in denken. In ons gedachtenpatroon kun je pas ergens niet aan denken als je er eerst aan gedacht hebt. Zo heeft de uitspraak ‘dit moet ik niet vergeten’ een andere impact dan de uitspraak ‘dit moet ik onthouden’. Het is effectiever om positief geformuleerde boodschappen te gebruiken, boodschappen die gewenst gedrag stimuleren in plaats van ongewenst gedrag verbieden. En toch, soms moet je wel iets verbieden, zoals bijvoorbeeld het gebruik en bezit van alcohol en/of drugs in het pand.
Ook in ons Huis van de Wijk de Koperen Knoop gelden allerlei regels, alleen hadden we ze nergens meer hangen en werden het ‘ongeschreven regels’. Dat komt de duidelijkheid niet ten goede, want mag je nou bijvoorbeeld wel of niet een hond mee naar binnen nemen?
Hoog tijd dus om de huisregels opnieuw te omschrijven én om dan meteen het geleerde toe te passen. Zo wordt de regel ‘Verboden binnen te roken’ vervangen door ‘Wilt u roken? Dat kan buiten’. En: ‘Houd u qua overlast (geluid) rekening met buurtbewoners en medegebruikers’ in plaats van ‘Het is niet toegestaan om overlast te veroorzaken bij medegebruikers en omwonenden.’ Zo viel er toch nog wat te verbeteren.
En ja, op het moment dat u dit blogje leest, zult u het geplastificeerde A4tje weer bij ons aantreffen. In een sympathiekere vorm gegoten en misschien wel in een leuke lijst!
Contrasten (of toch niet?)
Twee aanmeldingen voor Welzijn op Recept, in dezelfde week door dezelfde huisarts.
Niets bijzonders zou je zeggen, toch?
Nee, op zich niet. Maar wat deze aanmeldingen voor mij zo bijzonder maakt, is dat het in beide gevallen heren zijn van dik in de negentig, die allebei behoefte hebben aan gezelschap en ook nog in dezelfde straat wonen. Ze kennen elkaar niet, terwijl ze allebei al bijna hun hele leven op dezelfde plek wonen. Appeltje eitje zou je denken. Koppel ze aan elkaar en laat ze genieten van elkaars gezelschap. Maar helaas, zo simpel is het niet.
Meneer A is een vrolijke man met een vlotte babbel. Hij woont in een mooi opgeruimd en schoon huis en ziet er verzorgd uit. Hij heeft goed contact met zijn kinderen en kleinkinderen en mist toch iets wat zijn dag breekt. Hij wil graag iemand die een keer per week een bakkie koffie bij hem komt drinken, liefst een vrouw. Waarom? “Vrouwen hebben altijd wel iets om over te kletsen, hun gezin, werk etc.” Het interesseert meneer hoe het leven van iemand anders eruitziet.
Meneer B is een sombere, depressieve man, die het liefst euthanasie zou willen. Hij woont in een groot, smoezelig huis en ziet er zelf ook wat smoezelig uit, ook al draagt hij ‘nette’ kleding. Meneer is nooit getrouwd, heeft geen kinderen en weinig familie. Hij wil een maatje, wel graag een man. Waarom? Meneer is homo, kwam vorig jaar uit de kast, toen hij dus al dik in de negentig was. Hij wil iemand die hem begrijpt, waarmee hij over zijn gevoelens kan praten.
Regelmatig neem ik contact op met beide heren of ik ga even langs. Bij de een omdat hij zo gezellig is, bij de ander omdat ik hoop dat ik wat gezelligheid kan brengen. Beiden zo verschillend, beiden het zo waard om de tijd die ik voor hen heb aan hen te besteden.
Even terug in de Spaarndammerbuurt…
In de zomer werd aan mij door Combiwel gevraagd of ik het buurtwerkteam Westerpark tijdelijk wilde versterken. Als voormalig bewoner van de Spaarndammerbuurt hoefde ik daar niet lang over na te denken.
Alleen al de vraag bracht mij in een trip down memory lane. Terug naar de tijd dat ik als 18-jarige student in de containerwoningen in de Houthavens kwam wonen en enkele jaren later op een zolderkamertje boven het Polanentheater. Unieke woonervaringen, waardoor ik deze buurt nooit zal vergeten.
De start van mijn opdracht begon gelijk goed. Ik werd met een uitgebreide lunch welkom geheten in het team en ook de collega’s en vrijwilligers van de Horizon ontvingen mij hartelijk. Het was toen nog hartje zomer en dus een cadeautje om als eerste klus te mogen flyeren voor de Kom Erbij dag die enkele dagen later zou plaatsvinden. Wat een feestje was dat! En terwijl mijn collega’s hard aan het zwoegen waren om het wijkuitvoeringsplan voor 2023 vorm te geven, probeerde ik zoveel mogelijk mensen te leren kennen in Huis van de Wijk Horizon. Ik was gelijk onder de indruk van alle bedrijvigheid in en rond deze prachtige plek voor de buurt. Wat een energie en creativiteit is hier aanwezig!
Ondertussen heb ik mij met veel mooie dingen mogen bezighouden, zoals de voorbereiding voor de schoonmaakactie in de keuken boven in de Horizon en Dialoog 1330 voor de Maand van de Verbinding. En ook met bewonersinitiatieven en de samenwerking met partners uit de wijk. Ik ben benieuwd welke toffe dingen er in mijn laatste weken als tijdelijke kracht bij Buurtwerk Westerpark op mijn pad zullen komen en hoe ik daarin zoveel mogelijk van waarde kan zijn voor de buurt.
Als je zin hebt in een wandeling door mijn oude buurt, laat je het me weten? Dan maken we samen een ommetje om herinneringen te delen en verhalen uit te wisselen. Ik kijk ernaar uit!
De wijk en haar huis…
Een wijk is niet gebouwd uit steen
Harten kloppen, monden praten
Bewoners maken de wijk
Handen slaan ineen
Buren begroeten
Als de overheid zich terugtrekt
Komt ruimte voor ontmoeten
Een wijk is niet constant
Maar constant is dat huis
Voor de één een korte ontmoeting
Voor de ander een thuis
Constant beleving:
Stilstaan, verbinding, maar vaak ook stilte
Of juist beweging
Een wijk opent haar deuren
Om te ontmoeten, te eten
Voor een potje Rummikub
Of om lekker te zeuren
Dat laatste mag, maar niet de overhand
We zijn allen mensen, schreeuw geen moord en brand
(Zeker niet in de krant)
Een wijk is te dierbaar voor verdeel en heers
Begrijp je dat niet, dan ben je hardleers
Sta voor je buurt, niet als een last
Neem de wijk en houd haar vast
Twee zondagen in West…
Kom-Erbij-dag, opening van het seizoen in Westerpark op zondag 28 augustus 2022
Een feestelijke dag begint met een brassband die door de buurt trekt, kraampjes van organisaties, eten en drinken. Optredens en activiteiten voor jong en oud en een hangplek voor ouderen, weg van het geluid van het podium. Bandjes treden op, er wordt gedanst en gezongen, de dag is een groot succes. De buurtbewoners waren er allemaal en zeggen blij: “Ik heb veel buurtgenoten al twee jaar niet gezien, wat fijn om ze weer te zien!”
De organisatie van de Kom-Erbij-dag staat aan het begin van de dag stil bij buurtgenoten die overleden zijn en medebewoners die familie verloren hebben door corona en andere ziektes en ongelukken. Het is even stil op het volle Zaandammerplein. En dan barst het los, zoals bisschop Desmond Tutu die avond bij Zomergasten zei: “Dansen en zingen is helend.” En zo ervaarde ik het. Zo fijn om als buurtbewoners bij elkaar te zijn om te dansen, te praten en geen onvertogen woord! Een goed feest! Dank organisatie van de Kom-Erbij-dag! Ook voor de grappige rijdieren op het Krajicekveldje.
Seniorendag, voor alle ouderen in West op zondag 4 september 2022
Combiwel Buurtwerk was erbij in De Hallen met het Eenzaam Kraampje, om te praten over eenzaamheid en dat dit ook bij het leven hoort. Want wat als je moeite hebt met eenzaamheidsgevoelens, wat kun je daar dan zelf aan doen? Bedenk: waar heb ik behoefte aan? Aan meer sociaal contact? Aan goede gesprekken? Als je weet waar je behoefte aan hebt, kun je een plan maken hoe je het kan aanpakken om dit te bereiken. Tijdens de Seniorendag was er een leuk programma met proeflessen en workshops volop creativiteit. Kennismaken met dans, zang, schrijven, kunst maken. Nieuwe creatieve ervaringen opdoen, ervaringen die mentale weerstand geven. En dat past dan weer bij het Eenzaam Kraampje. Kortom, weer een goede zondag In West!
Buurtwerk Westerpark vertelt... 